Kondhomka dibadda laga xirto

Kondhomka dibadda laga xirto (oo sidoo kale loo yaqaan “kondhomka ragga”, “kondhom” ama “cinjir”) waa gal khafiif ah oo dabacsan oo la geliyo dusha guska. Waxa laga samayn karaa cinjir dabiici ah ama walxo macmal ah.

Sida uu u shaqeeyo

Marka meeshiisa la geliyo, kondhomku wuxuu ka hortagaa taabasho toos ah oo dhex marta guska iyo xuubabka xabka leh (cambarka, siilka, futada, malawadka iyo afka), wuxuuna hayaa manida.

Marka si sax ah loo isticmaalo, kondhomku waa hab looga hortago uurka lagaguna difaaco HIV/AIDS iyo caabuqyada kale ee galmada lagu kala qaado (STIs).

Sida loo isticmaalo

Sida saxda ah loo doorto loona kaydiyo kondhomka dibadda laga xirto.

• Kondhomyada dibadda laga xirto waxay leeyihiin cabbirro kala duwan. Ballaca iyo qaabka kondhomku waa inay ku habboonaadaan qaab-dhismeedka guska si loo helo raaxo iyo badbaado (si loo yareeyo halista dillaaca ama siibashada).

  Macluumaad dheeraad ah: www.mysize.ch

• Keliya isticmaal kondhomyo tayo wanaagsan leh oo wata calaamadda “OK” ama “CE”.
• Hubi in baakadka aanu waxyeello gaarin. Ha kaga tegin meel qorraxdu si toos ah ugu dhacdo ama boorsadaada jeebka. Haddii ay suurtagal tahay, waa in lagu qaataa sanduuq yar.
• Ha isticmaalin kondhomyada marka ay dhaafto taariikhda dhicitaankoodu.
• Haddii aad xasaasiyad ku qabto cinjirka dabiiciga ah, waxaa la heli karaa kondhomyo aan latex lahayn. Haddii aadan hubin, talo ka raadso farmashiye ama dukaan takhasus leh, ama akhri warqadda macluumaadka ee la socota baakadka.

Tilmaamaha isticmaalka

Isticmaal kondhomka muddada galmada oo dhan, hana isticmaalin oo keliya wax yar ka hor shahwo-baxa. Xitaa ka hor inta aan xubinta taranka gudaha la gelin, dheecaanka ka hor shahwo-baxa ee ku jira caaradda guska ayaa horeba u yeelan kara unugyada manida ama jeermisyada cudurrada faafa keena. 

1. Si taxaddar leh baakadka uga jeex meesha loo calaamadeeyey jeexista, dabadeedna kondhomka ka saar. Digniin: kondhomka waxaa waxyeello u geysan kara walxo af leh/cidiyaha ama haddii ilkaha loo isticmaalo furitaanka baakadka.

2. Dib u jiid buuryada (haddii ay jirto) ee daboolaysa madaxa guska. Kondhomka caaradda ka qabo adigoo ku haya inta u dhexeysa suulka iyo farta murdisada. Dul saar guska, iyadoo giraanta cinjirku dhinaca dibadda u jeeddo. Tani waxay kaydka ka dhigaysaa mid madhan, waxayna meel u banaysaa manida. 

3. Kondhomka hoos u rog.

Inta lagu jiro galmada, si joogto ah u hubi in kondhomku weli si sax ah meeshiisa ugu jiro oo aanu waxyeelloobin.

Shahwo-baxa ka dib, guska dibadda uga saar iyadoo kondhomku weli ku xiran yahay, ka hor inta uusan kacsigu degin. Marka dibadda loo saarayo, kondhomka si adag ugu qabo inta u dhexeysa suulka iyo farta murdisada. 
Isticmaalka ka dib, hubi in kondhomku weli sidiisii u dhan yahay, (gaar ahaan inuu dillaacin). Ku tuur qashinka, hana ku tuurin musqusha. Ha isticmaalin kondhomka wax ka badan hal mar.

Maxaa la sameeyaa…

…haddii kondhomku dillaaco, siibto ama aan (si sax ah) loo isticmaalin

Si looga hortago uurka, waxaa lagu talinayaa in sida ugu dhakhsaha badan loo isticmaalo ka hortagga uurka ee degdegga ah (ugu dambayn 120 saacadood ka dib galmada).

Macluumaad dheeraad ah: Ka hortagga uurka ee degdegga ah

Haddii ay jirto halis ah in HIV la kala qaado, waxaa suurtagal ah in la helo daaweyn degdeg ah (daaweynta ka hortagga ka dib soo-gaadhista, HIV PEP). Si wax ku ool ah loogu yareeyo halista gudbinta HIV, daaweyntan waa in sida ugu dhakhsaha badan loo qaataa (ugu dambayn 48 saacadood ka dib galmada).

Macluumaad dheeraad ah: Caabuqyada galmada lagu kala qaado

Waxaa wanaagsan in la ogaado

• Isku mar ha isticmaalin kondhomka gudaha la geliyo iyo kondhomka dibadda laga xirto, sababtoo ah is-xoqiddu waxay keeni kartaa inay waxyeelloobaan.
• Walxaha simbiriirixiya: isticmaal kuwa biyaha ku salaysan ama silikoonka ku salaysan. Alaabooyinka saliidda ku salaysan (Vaseline, saliidaha, margariin), walxaha dila unugyada manida, iyo daawooyinka caabuqyada fangaska ama burooyinka maqaarka waxay waxyeellayn karaan cinjirka dabiiciga ah ee kondhomyada. Haddii aad isticmaalayso daaweyn siilka ama futada ah oo ah kareem ama daawo gudaha la geliyo, weydii dhakhtarkaaga in daaweyntani ay la jaanqaadi karto isticmaalka kondhomka. Haddii kale, ka fogow galmada inta daaweyntu socoto.
• Habka ugu wanaagsan ee aad naftaada uga ilaalin karto HIV ama caabuqyada kale ee galmada lagu kala qaado (STIs) waa inaad raacdo talooyinka galmada badbaadada leh. Mid ka mid ah talooyinka waa in kondhom la isticmaalo marka la sameynayo galmada siilka ama dabada.
• Caabuqyada galmada lagu kala qaado (STIs) waxaa lagu kala qaadi karaa wadaagista qalabka galmada. Sidaas darteed: qalabka galmada u isticmaal kondhom cusub qof kasta ama dalool kasta, isla markaana si joogto ah u jeermis-dil qalabka galmada.

Wixii macluumaad dheeraad ah, booqo bogga www.lovelife.ch oo samee Safer Sex Check.

Macluumaad

• Liiska xarumaha caafimaadka galmada 

Waxaa qoray: 2026, SANTÉ SEXUELLE SUISSE (Aasaaska Caafimaadka Galmada ee Iswiiserlaan), ALECSS, (Ururka Khubarada Caafimaadka Galmada ee Iswiiserlaan ee ku Hadla Faransiiska iyo Talyaaniga - Waxbarasho - Tababar - Talo-bixin) iyo faseg, Ururka Khubarada Caafimaadka Galmada ee Talo-bixinta iyo Waxbarashada

Dib-u-eegista caafimaad ee qoraalka asalka ah (Faransiis): Dr Sara Arsever (Jamaacadda Geneva, HUG)

Soosaarista xogta waxa taageeray Xafiiska Dowladda Federaalka Iswiisarlaan ee Caafimaadka Dadwaynaha (FOPH).